تصرفی است که بدون رضايت مالک مال غيرمنقول، از طرف کسی صورت گرفته باشد. در معنی عام کلمه تصرف عدوانی عبارتست از خارج شدن مال از استيلا و تصرف مالک آن مال بدون رضايتاش.
برای این که این مطلب را ساده تر و واضح تر سازیم، اجازه دهید مثالی بزنیم: تصور کنید که یک مال غیر منقول مانند زمین یا آپارتمان دارید. ممکن است مالک این ملک باشید یا این که صرفاً مستاجر باشید. اما بعد از مدتی شخص دیگری این ملک را از تصرف شما خارج می کند که در این شرایط به اصطلاح گفته می شود که تصرف عدوانی رخ داده است.
دقت داشته باشید که برای دادگاه فرقی نمیکند که در این دعوا شما مالک باشید یا مستاجر، بلکه در این شرایط تنها تصرف قبلی را در نظر میگیرد.
شرایط تحقق دعاوی تصرف عدوانی
بنا به تعریف ماده 158 قانون ایین دادرسی مدنی برای تحقق دعوای تصرف عدوانی حقوقی ارکان زیر باید جمع باشد که هر یک مختصراً توضیح داده میشود:
1-سابقه تصرف خواهان: علاوه بر استیلا(تسلط) نسبت به مال بهقصد استفاده شخصی، که لازمه تحقق معنای تصرف در اموال است لازم است ارتباط بین مال و متصرف با تمامی ارکان و شرایط مدتی ادامه داشته باشد تا برحسب عرف بتوان آنرا بعنوان سابقه پذیرفت. بنابراین باید مدت لازم برای حصول سبق تصرف را به نظر عرف محول نمود.
2-عدم سبق تصرف خوانده: صدور حکم رفع تصرف علیه کسی جائز است که تصرف او لاحق بر تصرف خواهان باشد. براساس همین شرط است که معتقدند خوانده دعوی تصرف، باید هیچگونه تصرف قبلی در مال موضوع دعوی نداشته باشد والا او خود نیز متصرف سابق محسوب می گردد و صدور دستور رفع تصرف علیه متصرف سابق فاقد وجه قانونی است. بنابراین یکی از شرایط دعوی تصرف عدوانی این است که خوانده با لحوق تصرف عدوانی خود، مال مورد دعوی را از تصرف متصرف سابق خارج کرده و بر آن مستولی شده باشد.
3– عدوانی بودن تصرف خوانده: عدوانی بودن تصرف، شرطی است که در تحقق غصب نیز ضروری است و اینکه در قانون مدنی تعریفی از مفهوم «عدوانی» به عمل نیامده، ولی ماده یک قانون جلوگیری از تصرف عدوانی با قید عبارات: «بدون رضایت» به بیان مفهوم «عدواناً» که در ماده 2 آن قانون ذکر شده پرداخته، منقول یا غیرمنقول بودن مال که تفاوت بین در ماده یک و دو آن می باشد، تأثیری در این امر ندارد. خصوصاً ماده یک قانون جلوگیری از تصرف عدوانی مصوب سال 1309 که اموال منقول و غیرمنقول را در بر می گرفت، در موردی دعاوی مربوط به هر دو نوع مال، عبارت «بدون رضایت» را به کار برده بود.
4– غیر منقول بودن مال مورد تصرف : براساس ماده 158 ق.آ.د.م می تون گفت که دعوی تصرف عدوانی منحصرا در ارتباط با اموال غیر منقول است و بر این مبنا ، دعاوی تصرف در اموال منقول مصداق نداشته و مدعی حق ، تنها می تواند دعوی مالکیت در مراجع صالح قضایی اقامه نماید.
نمونه دادخواست تصرف عدوانی
تعیین خواسته: صدور حکم مبنی بر رفع تصرف نسبت به یک قطعه ملک مسکونی به مساحت …………………… متر مربع واقع و بهای آن در………………………………..
دلایل و منضمات : پرونده کلاسه……………………….. موجود در شعبه……………………. ۲-عند اللزوم هر مدرکی که دادگاه محترم لازم بداند
احتراما به استحضار میرساند: اینجانب به موجب مستندات مذکور مالک یک قطعه زمین مسکونی واقع در ………………… می باشم از آنجایی که خوانده بدون دلیل و مدرک قانونی اقدام به تصرف ملک موصوف نموده است فلذا با تقدیم این دادخواست ضمن اعاده وضع ملک به حالت سابق و جبران کلیه خسارات، تقاضای رسیدگی و صدور حکم به شرح ستون خواسته مورد تقاضا می باشد.
با تشکر و تجدید احترام
گروه وکلای ایران با داشتن کادری مجرب و وکلای متخصص در خصوص تمامی دعاوی حقوقی و سایر دعاوی ناشی از قرارداد آماده خدمت رسانی به شما سروران گرامی می باشد.
