اظهارنامه و دادخواست الزام به انجام تعهد
بهتر است قبل از آنکه دادخواست خود را در دعوای الزام به انجام تعهد به دادگاه ارائه دهیم، اظهارنامه ای را برای طرف مقابل خود از طریق مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک ارسال نماییم. در این اظهارنامه، به طرف مقابل تاکید می نماییم که تعهداتی در قبال ما داشته که آن را انجام نداده است. لذا به وی مهلتی را برای اجرای تعهدات می دهیم. و اخطار می کنیم که در صورت عملی نشدن تعهدات، مجبور به طرح دعوا علیه وی خواهیم بود.
در صورتی که در مهلت مقرر پاسخ مناسبی دریافت نشد، می توان به دفاتر خدمات الکترونیک مراجعه و دادخواست الزام به انجام تعهد را تنظیم و همراه با سوابق مربوطه تقدیم نمود و منتظر نوبت دادگاه خود ماند.
تأدیه خسارت در دعوای الزام به ایفای تعهد
ممکن است به دلیل عدم انجام تعهدات، خسارتی به یکی از طرفین قرارداد وارد شده باشد. در این صورت وی می تواند در هنگام ارائه دادخواست الزام به انجام تعهد، خسارت ناشی از تاخیر در انجام تعهد را از دادگاه بخواهد. دادگاه در صورت حصول اطمینان به وارد شدن خسارت، بر اساس میزان خسارتی که کارشناس تعیین می نماید حکم به جبران خسارت صادر خواهد نمود.
دعوای الزام به ایفای تعهدات قراردادی
با توجه به توضیحات فوق این سوال پیش می آید که …
اگر یکی از دو طرف قرارداد از اجرای تعهدات قراردادی خویش خودداری کند طرف دیگر قرارداد برای جلوگیری از ورود ضرر به خود چه اقدام حقوقی می تواند داشته باشد؟
دو راه قابل تصور است : یکی الزام قانونی متعهد به اجرای قرارداد و دیگری فسخ قرارداد و رهایی از تکالیف ناشی از آن.
طبق قانون تا آنجا که بتوان قرارداد را اجرا کرد فسخ قرارداد امکان ندارد و به صرف روبرو شدن با خودداری طرف قرارداد ، نمی توان آن را بر هم زد.
به این ترتیب طرف قرارداد، درصورت برخورد با خودداری طرف دیگر از اجرای آن، می تواند اجرای قرارداد را درخواست کند و نیز خسارتی که براثر این خودداری به او وارد شده است، را از این طرف مطالبه کند.
دعوای الزام به ایفای تعهدات قراردادی با توجه به موضوع قرارداد می تواند مالی یا غیرمالی باشد.و دادگاه صالح به رسیدگی دادگاه محل اقامت خوانده یا دادگاه محل تنظیم قرارداد یا دادگاه محل اجرای قرارداد می باشد.
پس از ارائه دادخواست و بررسی مدارک و مستندات خواهان ، دادگاه خوانده را ملزم به ایفای تعهدات قراردادی می نماید.درصورتی که متعهد از ایفای تعهد خودداری نماید و موضوع هم از جمله کارهایی باشدکه متعهد توان انجام آن را دارد.متعهدله ناچار به فسخ قرارداد می باشد.اما درصورتی که متعهدله خود بتواند آن عمل را انجام دهد، می تواند شخصا آن عمل را انجام داده و هزینه های مربوط به آن را از متعهد مطالبه نماید.
طرفین دعوا
در این دعوا، یک طرف که مدعی عدم انجام تعهد از سوی طرف مقابل خود است، خواهان نامیده می شود. فرد یا افراد دیگری که ملزم به انجام تعهداتی بوده اند که به هر دلیل آن را انجام نداده اند، خوانده یا خواندگان نامیده می شوند.
دادگاه صالح به رسیدگی
در هر جا که ملکی وجود دارد و دعوا در مورد آن است، دادگاه محل ملک، مبنای مراجعه و رسیدگی به دعوا خواهد بود.
نحوه اجرای رأی
بعد از طرح دادخواست و رسیدگی به دعوا در دادگاه و قطعیت رأی، اجراییه صادر می شود. در این صورت، خواهان می تواند به یکی از صورت های زیر عمل نماید:
- طرف مقابل خود را بر اساس حکمی که در دست دارد وادار به اجرای تعهد نماید.
- به خرج خود تعهد را انجام داده و هزینه آن را از وی مطالبه نماید.
- از طریق شخص دیگری تعهدات را به انجام برساند.
- اقدام به فسخ قرارداد نماید.
مستندات قانونی
ماده ٢٢١ قانون مدنی
اگر کسی تعهد اقدام به امری را بکند یا تعهد نماید که از انجام امری خودداری کند، در صورت تخلف، مسئول خسارت طرف مقابل است مشروط بر این که جبران خسارت تصریح شده و یا تعهد، عرفاً به منزله ی تصریح باشد و یا برحسب قانون، موجب ضمان باشد.
ماده ٢٢٢ قانون مدنی
در صورت عدم ایفای تعهد با رعایت ماده ی فوق، حاکم میتواند به کسی که تعهد به نفع او شده است اجازه دهد که خود او عمل را انجام دهد و متخلف را به تأدیه مخارج آن محکوم کند.
ماده ٢٢۶ قانون مدنی
در مورد عدم ایفای تعهدات از طرف یکی از متعاملین، طرف دیگر نمیتواند ادعای خسارت نماید مگر این که برای ایفای تعهد مدت معینی مقرر شده و مدت مزبور منقضی شده باشد و اگر برای ایفای تعهد، مدتی مقرر نبوده، طرف، وقتی میتواند ادعای خسارت نماید که اختیار موقع انجام با او بوده و ثابت نماید که انجام تعهد را مطالبه کرده است.
ماده ٢٢٨ قانون مدنی
در صورتی که موضوع تعهد، تأدیه ی وجه نقدی باشد، حاکم میتواند با رعایت ماده ٢٢١، مدیون را به جبران خسارت حاصله از تأخیر در تأدیه دین محکوم نماید.
ماده ٢٢٩ قانون مدنی
اگر متعهد به واسطه ی حادثه ای که دفع آن خارج از حیطه اقتدار اوست، نتواند از عهده تعهد خود برآید، محکوم به تأدیه خسارت نخواهد بود.
ماده ٢٣٧ قانون مدنی
هرگاه شرط در ضمن عقد، شرط فعل باشد اثباتاً یا نفیاً، کسی که ملتزم به انجام شرط شده است باید آن را به جا بیاورد و در صورت تخلف، طرف معامله میتواند به حاکم رجوع نموده تقاضای اجبار به وفای شرط بنماید.
ماده ٢٣٨ قانون مدنی
هرگاه فعلی در ضمن عقد شرط شود و اجبار ملتزم به انجام آن غیرمقدور ولی انجام آن به وسیله شخص دیگری مقدور باشد، حاکم میتواند به خرج ملتزم موجبات انجام آن فعل را فراهم نماید.
ماده ٢٣٩ قانون مدنی
هرگاه اجبار مشروط علیه برای انجام فعل مشروط ممکن نباشد و فعل مشروط هم از جمله اعمالی نباشد که دیگری بتواند از جانب او واقع سازد طرف مقابل حق فسخ معامله را خواهد داشت.
ماده ۴٧ قانون اجرای احکام مدنی
هرگاه محکوم به انجام عمل معینی باشد و محکومعلیه از انجام آن امتناع ورزد و انجام عمل به توسط شخص دیگری ممکن باشد محکومله میتواند تحت نظر دادورز (مامور اجرا) آن عمل را وسیله دیگری انجام دهد و هزینه آن را مطالبه کند و یا بدون انجام عمل هزینه لازم را بهوسیله قسمت اجرا از محکومعلیه مطالبه نماید.
در هر یک از موارد مذکور دادگاه با تحقیقات لازم و در صورت ضرورت با جلب نظر کارشناس میزان هزینه و معین مینماید. وصول هزینه مذکور و حقالزحمه کارشناس از محکومعلیه به ترتیبی است که برای وصول محکوم به نقدی مقرر است.
تبصره- در صورتی که انجام عمل توسط شخص دیگری ممکن نباشد مطابق ماده ۷۲۹ آیین دادرسی مدنی انجام خواهد شد.
نمونه دادخواست : الزام به ایفای تعهد
تعیین خواسته: تقاضای الزام به ایفای تعهد (انتقال یک دستگاه آپارتمان پلاک ثبتی …………………………… شهرستان ……………………….) مقوم به و بهای آن ………………………… ریال به انضمام کلیه خسارات قانونی
دلایل و منضمات : ۱- یک فقره قرارداد مورخه………………………………….۲- شهادت شهود دادخواست
ریاست محترم دادگستری …..
احترام به استحضار می رساند: اینجانب خواهان مطابق یک فقره قرارداد مورخ …………………….. یک دستگاه آپارتمان به شرح و مشخصات ذکر شده را از خوانده خریداری نموده و ثمن معامله را پرداخت نمودم خوانده دعوی که متعهد بوده است ظرف ………………… ماه مورد تعهد را در پلاک …………………….. بسازد و تحویل دهد، سپس نسبت به انتقال رسمی مورد معامله اقدام نماید به تعهدات
خود عمل ننموده است. مراجعات مکرر اینجانب و درخواست اجرای تعهد موثر واقع نشده و علی رغم پرداخت ثمن معامله وضعیت تعهدات خوانده بلاتکلیف و معطل مانده است اینک، ضمن استعلام ثبتی و احراز مالکیت بر پلاک مرقوم، تقاضای رسیدگی و صدور حکم مینی و الزام خوانده به ایفای تعهد (تسليم و انتقال مورد تعهد) و جبران خسارات دادرسی را دارم.
با تشکر و تجدید احترام
گروه وکلای ایران با داشتن کادری مجرب و وکلای متخصص در خصوص تمامی دعاوی حقوقی و سایر دعاوی ناشی از قرارداد آماده خدمت رسانی به شما سروران گرامی در سراسر ایران می باشد.